Wednesday, August 5, 2015

सम्झना

चंचल नयन, ती घना केश रासी
ती मोहक अधरका मुस्कान रासी
सम्झेर पल पल मिलन गोधुलीको
कोरिएछ मनमै प्रतिबिम्ब तिम्रो
छुटाउने निस्सार आसार लामा
तड्पेर बित्ने ती रात लामा
उघारेर तन्द्रा अनि गीत लेखें
तिनै शब्द बीचमा तिमीलाई देखें
तिमी फेरी एक दिन यी हात समायौ
म जे छु जसो छु, त्यसैमा रमायौ
सम्हालेर खुशी मन भरि रोएँ
बिर्सेर सारा पीरहरु रोएँ

Friday, June 19, 2015

तटस्थता

अनायास
मेरो चिन्तनको भगवान
मेरो सामु उभिएर प्रश्न गर्यो–
वत्स भन तेरो के इच्छा छ ?
म अवाक् भएँ
साक्षात् भगवान् दर्शन ?
अब अरु के खोजौं भगवान नै पाइसकेपछि ?

फेरि
चाहनाहरुको सीमा पनि छैन
अकिञ्चन मनले फँडा उठाउला
पुनः पुनः पलाउने सुषुप्त रहरहरुका जराहरु काटिएलान्
मैले तिम्रो कल्याण होस् भने ।

अनि
मेरा हठयोगले निर्माण गरेका
‘म’ जिउने विचित्र कला छन् ।
निराहर सुकाउन तयार छ बरु जीजिविषाहाहरु
अलप हुदै भगवानले भन्यो – तथास्तु

नेपथ्यबाट –
ईश्वर बोल्यो
म निरपेक्ष बन्छु पत्थर जस्तै
लाभ र हानिबाट
समीपता वा दुरीबाट
अनुराग वा घृणाबाट
स्व–परायत्वबाट
मैले भने–तथास्तु

Thursday, June 18, 2015

समर्पण

त्यो स्वप्नको कुरा,
तिमी जीवन हौ बिहानीको 
कहाँ कल्पना कलिका र 
तिमी शीतल कल्प तरु ?
सधै हुन्छ र राज ऋतुराजको ?
मलाई प्रिय छन् नव रंग जीवनका


Tuesday, July 15, 2014

विकासले नसमातेको बाटो


अहिले सत्ता पक्षकै सांसदहरुले प्रति सांसद ५ करोड रुपियाँ नदिए बजेट पास हुन नदिने धम्की दिदैछन् । यस विषयमा विमति राख्नेहरु यदि सांसदको तजविजमा खर्च गर्ने गरी ५ करोड दिए आन्दोलन गर्ने भन्ने उद्घोष गर्दैछन् । दुबै पक्षका आफ्ना आफ्नै तर्कहरु छन् । सांसदहरुको तर्क छ, जनतासँग दुख सुख देखेको, जनताको विकासका लागि संघर्ष गरेको आधारमा के विकास गर्ने भन्ने बारेमा उनिहरुलाई सबै भन्दा बढी चेतना छ । कर्मचारीतन्त्रबाट निर्देशित विकासले जनाताका दुःख दर्दमा मलम लगाउन सकेन । भ्रष्टाचार बढ्यो । बिपक्षमा तर्क राख्नेहरु भन्छन्, अहिले सम्म दिदै आएको १० लाखले राम्रो काम गर्न सकेका छैनौ, भ्रष्टाचार भएकोे प्रमाणहरु फेला परेका छन् भने तिमीहरुलाई ५ करोड किन दिने ? भ्रष्टाचार गर्नको लागि नै ५ करोड मागिएको हो ।

तेस्रो कोणबाट हेर्दा चिन्तायोग्य विषय छ, विकासका बारेमा नीति निर्माण गर्ने निकाय र सांसदहरुमा सतही सोच र चिन्तन हावी हुनु । अमुक व्यक्ति वा संस्था मार्फत बजेट दिदा बढी विकास हुन्छ भन्ने तर्क नै आफैमा हास्यास्पद छ । सांसद वा कर्मचारी हुदैमा कोही पनि बढी विकासबादी वा भ्रष्टाचारी हुदैन । न्यायोचित, प्रभावकारी र दिगो विकास कुन प्रक्रियाबाट गर्न सकिन्छ भन्ने बारेमा संसारमा ठूलो बहस भएको विषय हो । यसको बारेमा चिन्तन गर्दा गर्दै धेरै वादहरु र सिद्दान्तहरु प्रतिपादन भए । हाम्रा राजनैतिक दलहरुको निर्माणको आधार पनि तिनै बादहरु हुन । धेरै वर्षहरुको अनुभवबाट विकासलाई परिणाममूखी बनाउन र संस्थागत गर्नको लागि विकासका लागि निर्माण गरेका प्रणालीहरुलाई कसरी सुदृढ गर्ने भन्ने चिन्तन गरिन्छ । विकास प्रणाली जति बढी सुदुढ हुदै जान्छ त्यति नै विकासले गति लिन्छ र जनताका समस्याहरुको न्यायोचित सम्बोधन हुन्छ । विकासको ठेक्का लिएका हाम्रो कर्मचारीतन्त्र वा जनप्रतिनिधिहरुले प्रजातान्त्रिक प्रणालीहरुको संस्थागत गर्न कहिल्यै ध्यान दिएनन् बरु व्यवस्थामा रहेका छिद्रहरु खोतल्ने र तिनीहरुबाट नाजायज फाइदा उठाउने प्रयासमा लागे । यसले गर्दा विकास कहिल्यै जनमूखी हुन सकेन । विकास र अर्थतन्त्रका बारेमा राम्रो ज्ञान भएका वर्तमान अर्थमन्त्री रामशरण महतलाई यो विषय थाह नभएको होइन तर उनले चोरबाटो खोजेर आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा बढी बजेट रकमान्तर गरेको कुरा अहिले चर्चाको विषय बनेको छ ।